Hiện tượng El Nino đã xuất hiện trở lại, có khả năng chi phối thời tiết toàn cầu trong nhiều tháng tới và dự báo phát triển rất mạnh trong những tháng cuối năm nay. Do ảnh hưởng của El Nino, Việt Nam có nguy cơ nắng nóng gay gắt và thiếu hụt mưa trên diện rộng.

Từ nay đến cuối năm, nhiệt độ trung bình trên cả nước khả năng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 2 độ C. Bắc Bộ và Trung Bộ có thể ghi nhận những mức nhiệt nắng nóng vượt kỷ lục lịch sử.

Lượng mưa tại nhiều nơi có khả năng thiếu hụt từ 25 đến 50%, rõ rệt nhất ở Nam miền Trung và Nam Bộ. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước cho sản xuất và sinh hoạt vì thế cũng gia tăng trong thời gian tới. Điều này đòi hỏi các giải pháp ứng phó với El Nino một cách đồng bộ.

Theo ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường: ”Nắm bắt chặt chẽ tình hình thời tiết, nguồn nước. Trên cơ sở nhận định dự báo, các địa phương triển khai kế hoạch xây dựng sản xuất cho từng vùng, tính toán cơ cấu lại thời vụ, mùa vụ, điều chỉnh cơ cấu cây trồng để không bị thiệt hại nhiều do ảnh hưởng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.

Vận hành công trình phù hợp đảm bảo an toàn công trình trong việc tích nước, có giải pháp tích nước hợp lý tối ưu phục vụ cho sản xuất, đề nghị các địa phương có những giải pháp cụ thể hỗ trợ người dân khó khăn tiếp cận nguồn nước sinh hoạt. Chúng tôi cũng có những văn bản chỉ đạo tới các sở, chi cục, đơn vị quản lý về nước sạch, trong trường hợp cực đoan có thể thực hiện giải pháp cấp nước cho người dân”.

Các đợt El Nino mạnh thường để lại những tác động rất rõ rệt đối với thời tiết, khí hậu và thiên tai ở Việt Nam: nắng nóng khốc liệt, lượng mưa suy giảm kéo dài, xâm nhập mặn đến sớm đã gây rất nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống người dân.

Gần đây nhất là đợt El Nino 2015-2016 được đánh giá là một trong những sự kiện El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950, có cường độ tương đương các đợt El Nino mạnh đã từng xảy ra vào năm 1982-1983 và 1997-1998.

Năm 2015 ghi nhận một mùa nắng nóng diện rộng đặc biệt gay gắt, vượt qua kỷ lục năm 2014, kéo dài tới 32 ngày ở Nam Trung Bộ, 36 ngày ở Trung Trung Bộ và 39 ngày ở Bắc Trung Bộ. Trong đó nhiệt độ cao nhất năm 2015 được ghi nhận tại trạm Con Cuông (Nghệ An) lên tới 42,7 độ C vào ngày 30/5.

Cùng với đó là lượng mưa suy giảm kéo dài khiến dòng chảy trên nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ và Nam Bộ thiếu hụt đáng kể. Xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm, lấn sâu vào nội đồng và gây nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống người dân. 

Theo thống kê, đợt El Nino 2015-2016 đã khiến hơn 886.000 ha cây trồng bị thiếu nước, phải dừng canh tác hoặc phải chuyển đổi cơ cấu cây trồng và hơn 293.000 hộ dân bị thiếu nước sinh hoạt ở các khu vực Trung Bộ, và Đông Nam Bộ. Còn Đồng bằng sông Cửu Long là nơi ảnh hưởng nặng nề nhất bởi xâm nhập mặn đến sớm và liên tục tăng cao gây thiệt hại cho 405.000 ha cây trồng và 210.000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt.

El Nino khiến bão trên Biển Đông có xu hướng giảm rõ rệt. Năm 2015 chỉ ghi nhận 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới, tương đương khoảng 50% so với trung bình nhiều năm. Trong số đó chỉ có 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta và cường độ khi đổ bộ không mạnh, chủ yếu gây gió cấp 7-8.

Việt Nam từng trải qua đợt El Nino lịch sử 2015-2016. Năm nay, với kịch bản hạn hán ở mức cao hoặc cực đoan do ảnh hưởng của El Nino, ưu tiên hàng đầu là bảo đảm nước sinh hoạt, duy trì nguồn nước cho các vùng cây trồng có giá trị kinh tế cao không chỉ trong một năm hạn nặng mà là còn trong nhiều năm tiếp theo.

Nguồn: https://vtv.vn/el-nino-co-the-rat-manh-cuoi-nam-nay-viet-nam-doi-mat-nang-nong-gay-gat-va-thieu-hut-mua-100260618122046632.htm